TOPRAKLAMA ÖLÇÜMLERİ

İş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliği ve Elektrik tesislerinde topraklamalar yönetmeliğine göre fabrika, hastane, otel, spor kompleksi, eğitim-öğretim alanları, üretim tesisi, vb. başta olmak üzere, elektrik tesisatında topraklama ölçümü ve elektrikle çalışan makinaların gövde koruma topraklama ölçümü yapılmalıdır.

İnsan sağlığını ve cihazların kullanım ömrünü korumak için elektrik kaçağı riskine karşı topraklama kesinlikle yapılmalı ve belirlenen periyodlarda topraklama ölçümleri yapılarak da bunun işlevselliği kontrol edilmelidir.

Topraklaması yapılmış sistemde;

Elektrik kaçağı olan bir iletkene (ürüne, malzemeye, vb) bir kişi tarafından dokunulduğunda elektrik akımı insan üzerinden değil, toprak hattı üzerinden geçer ve çarpılma tehlikesi ortadan kalkmış olur. Bunun için topraklama direncinin 0(sıfır)’a yakın olması istenilir.

Bu senaryonun tam tersi, topraklamanın olmadığı düşünüldüğünde ise can ve mal kayıplarına kadar varabilecek hasarlar ortaya çıkabilmektedir.

Artıbel, 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” uyarınca çıkarılan ve 25.04.2013 tarih ve 28628 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğine” göre, teknik hizmetlerinin güvenirliliğini ve yeterliliğini onaylatmak ve kurumsallaştırmak amacıyla, işletmenizde bulunan tüm elektriksel ekipmanların topraklama ölçümü ve diğer elektriksel ölçümlerin yıllık periyodik kontrollerini TS EN ISO/IEC 17020 standardına uygun bir şekilde gerçekleştirmektedir.

Enerji Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan 21.08.2001 tarih ve 24500 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği Madde-10’a göre ölçümler yapılır. Topraklama tesislerinin işletme dönemi içindeki muayene, ölçme ve denetlemelere ilişkin önerilen periyotları şöyledir:

– Elektrik üretim iletim ve dağıtım tesisleri için (enerji nakil ve dağıtım hatları hariç) : 2 yıl

– Enerji nakil ve dağıtım hatları için : 5 yıl 

–  Sanayi tesisleri ve ticaret merkezleri için; 1 yıl

– Topraklamalara ilişkin dirençlerin muayene ve ölçülmesi : 1 yıl 

– Topraklama tesisleri ile ilgili diğer muayene, ölçme ve kontroller : 2 yıl 

– Sabit işletme elemanları için : 1 yıl 

– Yer değiştirebilen işletme elemanları için : 6 ay

Topraklama tesislerinde muayene, ölçme ve denetleme işlemleri yapılırken, ilgili yönetmeliğe göre her topraklama tesisi, montaj esnasında ve işletme aşamalarında periyodik olarak mutlaka kontrol edilecektir diye tanımlanmaktadır. Topraklama ölçümü yapılırken dikkat edilecek ve kontrol edilecek hususlar şu şekildedir.

Göz ile muayene, koruma iletkenlerinin, ana ve tamamlayıcı potansiyel dengeleme iletkenleri bağlantılarının sürekliliğinin ölçülmesi ve denetlenmesi, Elektrik tesisinin yalıtım direncinin ölçülmesi ve denetlenmesi, toprak özdirencinin ölçülmesi, topraklama direncinin ölçülmesi, çevrim empedansının kontrolü şeklindedir.

Artıbel’de topraklama ölçümleri Elektrik Mühendisleri ve Elektrik-Elektronik Mühendisleri tarafından, senede en az iki defa kalibre edilen METREL MI-3102BT, KYORITSU KEW 6016 ve ERT-S test cihazlar ile gerçekleştirilmektedir.